Op weg naar het eindexamen: Joost Termeer

Meer dan 700 afstudeerders van HKU presenteren van 13 juni tot en met 1 juli 2018 hun eindexamenwerk in en rond Utrecht. We vragen Joost Termeer, 1991, (afdeling Media) naar zijn afstudeerwerk en plannen na het eindexamen. 

© Joost Termeer

Waarom ben je gaan fotograferen?

''Al sinds ik me kan herinneren liep ik met de fotocamera van mijn ouders foto’s te maken. Ik geloof zelfs dat bijna alle vakantiefoto’s van die periode door mij gemaakt zijn. Het is eigenlijk een verlengde van mijn manier van kijken: als je iets fotografeert, isoleer je iets uit de omgeving, je laat dingen weg en concentreert je op een onderwerp. Dit is precies hoe ik naar de wereld om me heen kijk, dus het is een medium wat me heel natuurlijk ligt. Je kunt in een beeld eigenlijk een nieuwe wereld scheppen. Omdat we een foto als 'waarheid' of 'realiteit' aannemen kun je daarmee spelen en dat is iets wat ik graag doe. Ik heb me nooit goed uit kunnen drukken in woorden, en met beeld kan ik dat wel. Ik kwam hier pas laat achter, ik heb namelijk vier jaar een bachelor biologie aan de universiteit gevolgd. Maar blijkbaar gaat het bloed waar het niet gaan kan en ik ben daarmee gestopt om te beginnen aan iets waar ik altijd al heel gelukkig van werd: fotograferen.''

Hoe zou je jouw stijl kunnen omschrijven?

''Als mensen me deze vraag stellen laat ik vaak mijn Instagram-account zien. Ik vind het lastig om het te omschrijven, maar belangrijke elementen zijn het aanwezige en vaak felle kleurgebruik, en de hoeveelheid licht die mijn foto's vult: vaak is elke hoek van de foto evenveel gevuld met licht. Verder zijn het vaak uitsnedes of details om zo een onderwerp of compositie te isoleren. Ik speel graag met clichés en houd wel van een flinke dosis camp, het mag best lekker fout zijn. Verder fotografeer ik veel wat ik gewoon tegenkom: hekken, vuilniszakken op straat, autolampen. Het is dus een beetje een mix van enerzijds hele gelikte, kleurrijke, bijna neppe of hyperrealistische beelden en daarnaast een meer observerende blik die de wereld om me heen vastlegt.''

Ook Wolfgang Tillmans is altijd een enorme inspiratiebron voor me geweest

© Joost Termeer

Waar laat je je door inspireren?

''Ik betrapte me er laatst op dat als iemand zegt dat iets lelijk is, ik het automatisch mooi vind. Ik denk dat ik onbewust wil laten zien dat er schoonheid zit in dingen die over het hoofd worden gezien of als 'lelijk' bestempeld worden. Ook Wolfgang Tillmans is altijd een enorme inspiratiebron voor me geweest. Daarnaast haal ik veel inspiratie uit reclame (beelden), auto's, glanzende materialen, het gebruik van beeld in onze maatschappij, de jaren '90 en '00, en andere elementen die onnatuurlijk, geconstrueerd of nep lijken. Maar daarnaast is de natuur een enorme inspiratiebron voor me. Juist het contrast tussen die enerzijds de prachtige, ontembare natuur en anderzijds zo zorgvuldig geconstrueerde wereld waarin we ons bewegen is een onuitputtelijke bron van inspiratie voor me.''

Waar gaat jouw (afstudeer) serie 'THIS REMINDS ME OF AN EXPERIENCE I NEVER HAD' over?

''Het begon eigenlijk toen ik in 2012 naar Parijs ging en de Eiffeltoren bezocht. Ik had er veel foto's van gezien en verwachtte eigenlijk die prachtige foto's in het echt te zien. In plaats daarvan zag ik een kleurloos gebouw tegen een grauwe lucht met honderden mensen eronder die in de rij stonden om het te beklimmen. Het was niet wat ik verwachtte en ik was erg teleurgesteld. Nu besef ik me dat de foto's op dat moment voor mij meer een realiteit waren dan dat de toren dat zelf was. Ik had door de foto's eigenlijk een ervaring beleefd die ik helemaal nooit beleefd had. Volgens een aantal filosofen leven we tegenwoordig in een hyperrealiteit: een wereld waarin echt en nep niet meer van elkaar zijn te onderscheiden, en waar de kopie (in mijn geval de foto's van de Eiffeltoren) het 'echte' is geworden. Die hyperrealistische wereld zie ik veel terug in reclame en bijvoorbeeld reizen: wie kan zich niet een zonsondergang of vakantie op Ibiza voorstellen zonder daar ooit te zijn geweest? Ik ben voor dit project naar Spanje geweest en heb daarnaast veel tijd in de fotostudio doorgebracht.Hier ligt ook de kern van het project: ik hoop dat de beelden bij elkaar je een andere wereld laten zien, die geloofwaardig lijkt omdat het vol zit met herkenbare kenmerken en elementen uit de wereld om je heen. Dat je niet helemaal weet of het een bestaande wereld is, of dat het een illusie van werkelijkheid is, is precies wat ik wil.''

© Joost Termeer

Wat zijn je plannen na het afstuderen?

''Ik wil mezelf ontwikkelen als beeldend kunstenaar, maar daarnaast ook aan de slag als fotograaf. Ik zie mezelf wel als fotograaf die kleine (of grote) sets bouwt om daarin voorwerpen, of kleding etc., voor mensen te fotograferen. Mijn droom is om op een gegeven moment mijn bijbaan op te kunnen zeggen en rond te kunnen komen van hetgeen wat ik het liefste doe: fotograferen!''