Portfolio Review: Esther de Boer

Wij vroegen de portfolio reviewers op International Photofestival Leiden naar de beste portfolio's die ze die dag voorbij zagen komen. Reviewer Bas Vroege droeg het portfolio van fotograaf Esther de Boer (december 2016 afgestudeerd aan de Fotoacademie) aan en Kiekie stelde haar een aantal vragen over haar werk, met in het bijzonder de serie 'Beyond Magix'; een magische mix tussen kermis en circus met elementen gebaseerd op lang vervlogen tijden. Alleen wat gebeurt er achter de coulissen, op het moment dat de deuren nog gesloten zijn voor het publiek?

© Esther de Boer

Wanneer en waarom ben je met fotograferen begonnen?

''Het begon tijdens een lange vakantie in Amerika – ik was toen 14 - waar ik de Kodak Click van ‘uncle Jim’ mocht gebruiken om mijn belevenissen vast te leggen. Het waren zeker geen hoogstandjes maar het bewaren van herinneringen sprak mij aan. Mijn eerste eigen camera - een Canon AE1 – kocht ik twee jaar later, samen met mijn vader die zelf een enthousiaste amateurfotograaf was voordat hij de 8 mm-film ontdekte. Hij introduceerde mij in de wereld van diafragma, iso en brandpuntsafstand. Ik zie het tekeningetje bij zijn toelichting over de ‘regel van derden’ nog voor me. In de jaren daarna gebruikte ik mijn camera vooral om vrienden vast te leggen. Uiteraard alles in zwart-wit, dat paste bij de tijdsgeest. Met een kofferbak vol kleding zochten we naar fotogenieke plekken in Den Haag. Vaak eindigden we op Scheveningen bij Paviljoen de Witte dat toen nog openbaar toegankelijk was. Ik fotografeerde nog steeds gewoon omdat ik het leuk vond. Later ben ik mij er iets meer in gaan verdiepen – tijdens mijn studententijd was ik zelfs regelmatig in de donkere kamer te vinden. Maar ik nam eigenlijk alleen echt de tijd voor fotografie tijdens mijn reizen over de wereld.  Hoewel ik geen favoriet onderwerp had zie ik nu dat ik in die tijd al meer aandacht had voor mensen en hun dagelijks leven. Het duurde uiteindelijk tot 2012 tot ik besefte dat ik meer uit mijn fotografie wilde halen. Na de basisopleiding ben ik, naast mijn werk als communicatieadviseur, in deeltijd gestart aan de Fotoacademie; in eerste instantie in Rotterdam en de laatste twee jaar in Amsterdam. Eind december 2016 ben ik afgestudeerd.''

© Esther de Boer

Hoe zou je je stijl het beste kunnen omschrijven?

''Ik fotografeer uitsluitend met bestaand licht. Mijn beelden zijn over het algemeen ingetogen en gematigd qua lichtgebruik. Ik neig ook eerder naar onder- dan overbelichting. De onderwerpen die op mijn pad komen en de verhalen die ik wil vertellen, lenen zich vaak ook niet voor uitbundigheid. Ik laat mij ook altijd verrassen met wat er gebeurt tijdens mijn aanwezigheid; ik regisseer niet behalve als het echt niet anders kan.''

Waar gaat de serie ‘Beyond magic’ over en hoe ben je op het idee gekomen voor deze serie?

''Tussen Kerst en Oud en Nieuw strijkt sinds een aantal jaren ‘Carnivale’ neer in Den Haag,  een magische mix tussen kermis en circus met elementen gebaseerd op lang vervlogen tijden. Als kind ging ik graag naar de kermis, het liefst alleen. Ik kon uren rondlopen en er gewoon ‘zijn’: de bezoekers, het in mijn ogen ‘vrije’ leven van de kermislui, de typische geluiden, altijd net iets te hard. Ik kan mij herinneren dat alles bij elkaar heel bepalend was voor de sfeer; een sfeer die per avond kon verschillen. Vanuit die herinneringen wilde ik in de serie Beyond magic onderzoeken wat er gebeurt achter de coulissen. Kermis en ook circus staan vaak gelijk aan plezier, vrolijkheid, samenzijn. Wat is er echter terug te vinden van deze magie op het moment dat de deuren nog gesloten zijn voor het publiek?  Of begint de magie pas als er publiek is dat in verwondering toeschouwer kan zijn?''

© Esther de Boer

Wat was je doel met deze serie?

''Mijn werk begint vaak met een sterke binding met een thema, pas daarna volgt een doel en ook niet altijd. Soms is de verbondenheid of het geraakt zijn, voldoende. Bij Beyond magic komt het raken veel meer dan in mijn andere werk vooral voort vanuit mijn eigen innerlijke wereld.  Misschien wilde ik met de serie wel iets terughalen van wat ik als kind onbewust zag en hoe ik mij toen voelde, in de avonduren zwervend over een kermisterrein.''

De camera helpt om deze ontmoetingen meer diepgang te geven

© Esther de Boer

Ook geef je aan dat je fotografie ziet als een middel om verbinding aan te gaan met mensen. Hoe zie jij deze verbinding terug in jouw eigen werk?

''In tegenstelling misschien tot mijn ingetogen stijl qua fotografie, ben ik als persoon vrij open naar buiten toe, en altijd geïnteresseerd in een nieuwe omgeving en ontmoetingen. De camera helpt om deze ontmoetingen meer diepgang te geven. Hoe je dit terugziet in mijn werk? Mijn werk kan aan de ene kant heel observerend en beschouwend zijn terwijl ik aan de andere kan juist dicht op mijn onderwerpen zit. Dit heeft vaak alles te maken met wat een verhaal met mij doet, en de band die ik opbouw met de personen die ik met mijn camera volg. Zeker bij langlopende series moet ik ervoor waken om niet teveel betrokken te worden bij de levens van de mensen die ik fotografeer. Ik kan dan in een situatie terechtkomen waar ik niet langer als fotograaf aanwezig ben maar veel meer als mens. Ik vind het soms lastig om hier een goede balans in te vinden. Aan de andere kant is dat misschien wel de kans die de camera mij ook biedt: echt contact maken met uiteenlopende mensen. En in de huidige maatschappij is dat eigenlijk wel een mooi gegeven!''