'Silver Stories' van Irene van Nispen Kress

Irene van Nispen Kress is een in Amsterdam gevestigde documentairefotograaf. Haar fotografie kan het best worden omschreven als sociaal documentair. Irene is momenteel bezig met een prachtig project: Silver Stories. Een project over het stigma van oud worden en het gevoel een vervaldatum te hebben. Irene was deelneemster aan de Expert Programma's van de Fotoacademie onder leiding van Evelien Kunst: 'Maak jouw fotografieproject succesvol' en Niels Stomps: 'fotoboek: van beeld tot publicatie'. Ik vroeg Irene naar haar bijzondere project en haar plannen!

‘Silver Stories’ © Irene van Nispen Kress

Hoe is het project ‘Silver Stories’ ontstaan?

“Silver Stories” is ontstaan omdat ik het moeilijk vond om 50 te worden. Alsof je van de ene dag op de andere ‘oud’ bent. Klaar voor de zachte uitsluiting, om langzaam te verdwijnen naar een soort wachtkamer, een periode waarin je er eigenlijk niet meer toe doet. En vooral wordt ervaren als een last. Dat is toch het beeld dat ik had, vooral emotioneel. Ik dacht: ‘Maar ik heb nog helemaal niet alles bereikt wat ik wil. Ik voel me ook helemaal niet oud. Ik zit nog vol met nieuwe ideeën, nieuwe wensen, nieuwe inzichten en heb het idee dat ik eindelijk iets van het leven en van mezelf begin te begrijpen’.  Ik zag ouder worden ineens als een soort glijbaan naar beneden. Ik miste positieve rolmodellen om mij heen. Mijn eigen moeder was maar 54 jaar geworden. Ik besloot te gaan onderzoeken hoe het écht is om ouder te zijn. Hoe je je dan voelt, hoe je denkt. Of ouder zijn wél een toegevoegde waarde heeft. Want die heeft het in de maatschappij verloren. Ik ging op zoek naar vrouwen rond de 65 of ouder, die nog midden in het leven stonden. Om hen te volgen en te fotograferen in de intimiteit van hun dagelijks leven. Ik koos vrouwen, want voor vrouwen is het toch anders om ouder te worden dan voor mannen. Hun schoonheid en vruchtbaarheid zijn altijd belangrijke ankers geweest, omdat dit hun waarde bepaalde in de samenleving. En dat heeft het gevoel van eigenwaarde van vrouwen beïnvloed.’’

‘Silver Stories’ © Irene van Nispen Kress

Jouw foto's komen heel persoonlijk over. Hoe win jij vertrouwen bij de mensen (gezinnen) die je fotografeert?

‘‘Uiteindelijk heb ik 3 vrouwen gevonden en een aantal jaar gevolgd, Anke is nu 67, Mieke inmiddels 76 en Ellen 68. Het was belangrijk om rustig een band met hen op te bouwen en mezelf open en kwetsbaar op te stellen. Want dat vroeg ik ook van hen. Ik wilde helemaal niets ensceneren en heel respectvol overal mee omgaan. Ik heb me eigenlijk helemaal ten dienste van hun en hun verhaal gesteld. Zodat het werkelijk over hun ging en niet over een verhaal dat ik in mijn hoofd had. Omdat ik een beetje rauwe foto’s wilde maken en vooral de nadruk wilde leggen op lichaamstaal, beweging en emotie, heb ik gekozen voor zwart-wit. Kleuren leiden dan teveel af. Dan komt er ook weer een ander soort schoonheid het beeld in.’’

‘Silver Stories’ © Irene van Nispen Kress

Wat wil je overbrengen naar de kijker met jouw fotografie?

‘‘Zes jaar ben ik met ‘Silver Stories’ bezig geweest.  Eerst was ik vooral op zoek naar de dynamiek en de energie van de vrouwen, maar gaandeweg besefte ik dat ouder worden ook gaat over het toenemen van kwetsbaarheid. Dit vond ik ook belangrijk om in de foto’s te laten zien. Hun worsteling en acceptatie daarvan. Wat ik wil laten zien met dit project is dat je als je ouder wordt je in feite gewoon blijft wie je altijd was. Je blijft je ontwikkelen. Op welke manier dan ook. Tot het moment dat je dat werkelijk niet meer kan. Of niet meer wilt. Uit eigen keuze of omdat je lichaam het opgeeft. Veel documentaire fotografie over ouder worden gaat over verval. Over ziekte, over verlies, over beperkingen. Over angst voor de dood. Waarom niet over leven? En dan op een realistische manier. Niet over angstvallig lang jong proberen te blijven. Maar over de toegevoegde waarde van ouder zijn. Onze generatie staat al heel anders in het leven op oudere leeftijd dan de generatie ervoor. Doordat we langer gezond blijven, langer leven, maar ook door andere normen. De samenleving is nog niet helemaal aangepast aan deze verandering. Het is nog altijd moeilijk om een baan te vinden als je ouder dan 50 bent. Terwijl mensen vaak dan klaar zijn voor een carrière switch. Een nieuw begin.

Jonge mensen zijn ook bang om ouder te worden door beperkte beeldvorming

‘Silver Stories’ © Irene van Nispen Kress

‘‘De ouderen zitten niet met hen op social media en maken geen selfies, zei een Millennial laatst tegen me. Ze zag deze generatie ouderen als gesloten en ver weg. Daardoor vond ze het geweldig toen ik zei dat ik toegang had gekregen tot hun intieme leven. Jonge mensen hebben toch vaak het gevoel dat oude mensen saai zijn, allemaal op elkaar lijken en niks meer willen. Maar je blijft gewoon jezelf en je kan groeien tot aan je dood.’’

‘Silver Stories’ © Irene van Nispen Kress

Wanneer komt het boek Silver uit? 


’’Op het moment ben ik bezig er een boek van te maken dat “Silver” gaat heten. Dit bestaat niet alleen uit foto’s maar ook uit tekst van delen van audio interviews die ik met de vrouwen heb gedaan. Het is de bedoeling het boek internationaal uit te geven. In het buitenland is ook veel interesse voor het onderwerp. Een Duitse uitgeverij uit Berlijn is geïnteresseerd het boek te publiceren. Ik kan jammergenoeg nog niets zeggen over wanneer het uit gaat komen of waar en wanneer er exposities zullen zijn. We zijn nog in het ontwerp stadium en aan het kijken hoe het benodigde geld bij elkaar te krijgen.’’


Mail naar project@irenevannispenkress.com om op de hoogte te blijven via de mailinglist.

Als het boek uitkomt zal je ‘Silver’ kunnen bestellen via mijn website: irenevannispenkress.com

Ook zal het bij iedere boekhandel te bestellen zijn.