Een ode aan magie

Het fotoproject “Mester Blousé” van Kevin Osepa is autobiografisch, inhoudelijk sterk en staat bol van de mysterieuze verwijzingen. Kiekie sprak met hem over zijn Antilliaanse afkomst en hoe deze zijn werk beïnvloedt, zijn inspiratiebronnen en toekomstplannen. Laat je fantasie de vrije loop en dompel je onder in een wereld vol spiritualiteit en visuele prikkels.

Interview door Gabi van Ingen

© Kevin Osepa

Je werkt roept veel vragen op en dat begint eigenlijk al direct bij de titel van dit project. Dus meteen de eerste vraag; Wat betekent Mester Blousé?

''Fijn dat je dit vraagt. Het is zo dat ik deze vraag weinig krijg. De meeste mensen denken namelijk dat Mester voor ‘Meester of Mister’ staat en doordat de kleur blauw en blauwsel veel in mijn werk voorkomen, denken ze automatisch dat het Meneer blauw is of iets dat daarop lijkt. Maar dit klopt niet. Voordat ik de titel uitleg, moet ik eerst uitleggen wat Blauwsel is. Blauwsel is een witmaker voor textiel. Het is een blauw blokje, dat je in water moest oplossen en waarin je dan je vergeelde (niet geheel witte) wasgoed deed om het te compenseren met een contrasterende kleur. Dit zorgde ervoor dat je witgoed witter ging lijken. Maar in de Antilliaanse cultuur wordt blauwsel gebruikt voor beschermings- en reinigingsrituelen. Omdat het een synthetisch, goedkoop en niet giftig product is, konden mensen het gebruiken om bijvoorbeeld op de kruin van baby’s te smeren en ze zo te beschermen tegen het boze oog. Dit wordt meestal gedaan bij mooie baby’s, waar mensen veel naar zouden gaan staren. Blikken van mensen hebben namelijk veel kracht en baby’s zijn kwetsbaar. Daarom zeggen mensen bij een mooi uitziende baby vaak: ‘Mester blousé’ (“Je moet hem/haar met blauwsel inwrijven”). Ik vond het een mooie titel, omdat dit voor veel mensen als baby hun eerste moment is dat ze in aanraking komen met brua. (Brua is een verzamelwoord voor spiritualiteit, rituelen, kwakzalverij, geestenleer, bangmakerij en oplichterij met geheimzinnigheid die voornamelijk op Aruba, Curaçao en Bonaire wordt beoefend. Het woord brua (mengen, verwarren) zal er niet vreemd aan zijn.''

© Kevin Osepa

Hoe oud was je toen je vanuit Curaçao naar Nederland verhuisde en hoe was het om hier op te groeien? Speelde fotografie vroeger al een rol in jouw leven?

''Eén week voordat ik achttien werd ben ik naar Nederland gekomen om fotografie te studeren aan de HKU. Hiervoor speelde fotografie zeker wel een rol. Op de middelbare school spijbelde ik vaak, zodat ik in de klas kon gaan zitten bij mijn kunstvakdocent. Ik raakte heel erg geïnspireerd door haar, maar ook door haar lessen. Zij is zelf ook beeldend kunstenaar, dus telkens als ik nieuwe foto’s had gemaakt, ging ik mini-werkbesprekingen bij haar houden. Toen ze een expositie had, gaf ze mij een kleine ruimte om ook een deel van mijn werk te tonen. Hierdoor had ik de mogelijkheid om koningin Beatrix, kroonprins Willem Alexander en prinses Máxima te ontmoeten tijdens hun bezoek op Curaçao in November 2011. Ik werd uitgenodigd als jongste kunstenaar om deel te nemen aan een expositie, speciaal voor de koningin. Dit was het moment dat ik zeker wist, dat ik verder wilde gaan met fotografie.''

© Kevin Osepa

Er zitten in je werk veel verwijzingen naar bepaalde gebruiken uit Curaçao die voor de kijker een mysterie blijven. Hierdoor ontstaat er ruimte voor eigen interpretatie. In hoeverre wil je de kijker sturen of juist loslaten, hoe zorg je ervoor dat je verhaal goed over komt?

''Ik denk dat er bij een project als ‘Mester blousé’ genoeg sturing is. Ik vind het fijn dat de kijker weet waarom het werk is gemaakt en waar het over gaat. Maar het is aan de andere kant ook interessant om ze los te laten en sommige rituelen voor zichzelf te laten invullen. Voor mij is het juist interessant om voor mensen, die niet dezelfde culturele achtergrond hebben als ik, ruimte over te laten om sommige dingen zelf te interpreteren of op zijn minst te laten interpreteren. Het werk gaat over magie, dus een beetje verbeelding en fantasie hoort er ook bij.''

Ik heb er respect voor en dat wil ik ook meegeven aan de kijker

Naast jouw eigen verhaal snijdt je ook grotere thema’s aan, zoals kolonialisme en religie. Hoe belangrijk zijn deze thema’s voor jou en komen ze ook terug in je andere projecten?

''Deze zijn hartstikke belangrijk voor mij. Tijdens mijn onderzoek ben ik zoveel tegengekomen en heb ik mezelf en mijn eigen geschiedenis zo veel beter leren kennen, dat ik er nu niet meer omheen kan. Daarom behandel ik mijn werk ook niet zo cynisch. Ik heb er respect voor en dat wil ik ook meegeven aan de kijker. Thema’s zoals kolonialisme behandel ik in mijn werk op subtiele wijze, omdat het iets is waar je je wel van bewust moet zijn; alle effecten die het met zich mee heeft gebracht en die tot op de dag van vandaag invloed hebben. Maar het is ook een vorm om afro-jongeren de kracht van onze voorouders mee te geven, en spiritualiteit is hier een deel van. Dus ik denk dat als ik doorga met het thema identiteit (wat ik ook ga doen), de Afrikaanse diaspora, kolonialisme en religie zeker een rol zullen spelen.''

© Kevin Osepa

Je hebt meegedaan aan Haute Photographie in Rotterdam, je werk is gepubliceerd in de Volkskrant en er is zelfs werk van je verkocht, nadat je meedeed aan Foam Editions! Wat zijn je plannen voor het aankomende jaar?

''Wauw, ja het is allemaal zo snel gegaan na mijn afstuderen, dat ik al doende moest leren. Ik had gelijk drie nominaties de afgelopen maanden, waaronder het Steenbergen Stipendium en Volkskrant Beeldende Kunstprijs. Ze kwamen allebei met exposities in grote musea en dat was best wel intimiderend in het begin. Maar het zijn wel mooie, leerzame maar vooral ook belangrijke stappen in mijn carrière. Op dit moment ben ik in gesprek met verschillende mensen en instanties binnen de fotografiewereld. Daarnaast ben ik nieuw werk aan het maken en een aantal exposities, waarvoor ik ben uitgenodigd en waar ik heel veel zin in heb, aan het voorbereiden. Bij sommige ga ik ook nieuw werk presenteren en dat voelt goed. Ik ben ook op zoek naar andere manieren waarop ik mijn fotografie kan gebruiken. Ik denk bijvoorbeeld dat mijn beeldtaal zich goed leent voor fashion, maar only time will tell. Voor nu is het vooral mezelf blijvend laten inspireren, samenwerkingen aangaan en het werk maken.''

 

Expositie: VKBK Prijs, Stedelijk Museum, Schiedam

Aankomende expositie: Fotografiska, Haute Photographie 2018, Stockholm

Kevin Osepa