De intuïtieve werkwijze van Lisandro Suriel

The-Tandava-Memories-from-Home.jpg

Lisandro Suriel combineert een intuïtieve werkwijze met een bijna wetenschappelijke voorbereiding. Het resultaat: gelaagde beelden die op onze samenleving reflecteren en die de kijker aan het denken zetten. KIEKIE interviewde hem over zijn werkwijze, zijn voorliefde voor inhoudelijke fotografie en zijn droom voor de toekomst.

Je werkt betovert en vervreemdt tegelijkertijd. Wat wil je met je fotografie vertellen?

''Toen ik jong was trok ik mij vaak terug in denkbeeldige en wonderbaarlijke werelden, die hun oorsprong vonden in mijn eigen omgeving. Nog steeds vormen dit soort fantasieën de rode draad in mijn werk. Ik ben geboren en getogen op een klein eilandje dat aan de ene kant in de Caribische zee ligt, en aan de andere kan in de Atlantische Oceaan. Vroeger geloofde ik dat eilanden, en dus ook het eiland waarop ik woonde, drijvende landmassa’s in zee waren. Ik was erg benieuwd naar wat er zich onder een eiland verborgen hield. In plaats van koraalriffen stelde ik me voor dat de donkere vlekken die je vanuit een vliegtuig in het water kunt zien ook eilanden waren, maar dan onder water. Het was mijn grootste droom om daar naartoe te kunnen reizen. Hoe zou een onderwaterberg er uit zien? Hoe zou de onderwaterhemel er uit zien? Ondanks dat ik geen kind meer ben en in Nederland woon, heb ik nog dezelfde conceptuele kijk als toen. Deze manier van kijken heeft me geholpen hier in Nederland mijn draai te vinden. Het was niet altijd makkelijk om te aarden in deze nieuwe en voor mij vreemde, Europese context. Sprookjes en fantasieën gebruik ik als werktuigen om er achter te komen wie ik ben en waar ik vandaan kom. De antwoorden op deze levensvragen verwerk ik op een theatrale wijze in mijn fotografie, mijn video- en audioprojecten en mijn geschreven werk. Sowieso hebben sprookjes me altijd geholpen om de dagelijkse realiteit te begrijpen. Door figuren in absurde of exotische contexten te plaatsen, probeer ik een cognitief proces in gang te zetten en een historische dimensie toe te voegen. Ook wil ik op een intuïtief niveau verbanden tussen verschillende culturen leggen en reflecteer ik op de collectieve identiteit van de mensheid. Oftewel, het overkoepelende thema in mijn werk is antroposofisch van aard en draait om de vraag wat het betekent om mens te zijn.''

Hoe ga je te werk? Denk je alles van te voren uit, of laat je veel aan het toeval over?

"Voordat ik daadwerkelijk aan een project begin, bundel ik beeldmateriaal, video’s, nieuwsartikelen, academische verslagen, persoonlijke waarnemingen, schetsen en aantekeningen in een dummy. Hieruit filter ik gemeenschappelijke, overlappende geschiedenissen en leg ik verbanden die normaliter verborgen blijven. Het is mijn doel om toegang te krijgen tot een intuïtieve gedachtegang. Deze methode komt voort uit de theorieën van de kunsthistoricus Aby Warburg en zijn Mnemosyne Atlas. Door zijn Mnemosyne Atlas na te bootsen, creëer ik een kader waarin ik vrij over de verschillen tussen culturen kan nadenken met als doel beter te begrijpen waar mijn eigen cultuur uit bestaat en uit voortkomt en wil ik ook in kaart brengen hoe onze postkoloniale samenleving is ontstaan. Deze voorbereiding verwerk ik in fictieve verhalen die nauw verbonden zijn met mijn persoonlijke leven. Mijn beelden zijn daardoor een analogie voor mijn onderbewustzijn. Ik gebruik sprookjesachtige beelden omdat sprookjes universeel zijn en een archetypische wereld scheppen die iedereen (intuïtief) begrijpt."

Je serie Memories from Home bevat duidelijke historische en culturele verwijzingen. Wat is het idee achter deze serie en hoe belangrijk is inhoud voor jou?

"Deze reeks foto’s is geïnspireerd op een eigenaardige droom die ik een paar jaar geleden had. In deze droom ontmoette ik een heks in een marktstalletje. Behalve de heks, ikzelf en de marktstal heerste er totale duisternis. Tot op de dag van vandaag ben ik er van overtuigd dat ik me tijdens deze droom aan de rand van de Spirit World bevond. Ik heb het gevoel dat een droom een link kan zijn naar een andere realiteit. Soms droom je meerdere nachten achter elkaar over dezelfde droomwereld; je gaat als het ware steeds verder in dezelfde parallelle realiteit, die na een aantal bezoeken een tweede thuis wordt. Memories from Home gaat over zo’n plek. Het is eigenlijk een ontmoeting met iemand die groter en dieper is dan jijzelf. Het is nogal moeilijk om uit te leggen. Inhoud is erg belangrijk! Ik gebruik altijd verhalen en onderzoeken als uitgangspunten voor mijn werk. Inhoud is de sleutel tot artistieke ontwikkeling. Een onderliggende thematiek wordt een onderbewuste toevoeging aan alles wat je maakt en doet. Ik probeer er voor te zorgen dat mijn ideeën niet geforceerd in mijn foto’s terugkomen, maar dat er een subtiele onderlaag is waarmee ik, als ik ernaar terugkijk, mijn onderbewustzijn kan ontrafelen."

Ik heb het gevoel dat een droom een link kan zijn naar een andere realiteit