Het gebied dat ben je zelf

HET GEBIED DAT BEN JE ZELF: HET WERK VAN MAME-DIARRA NIANG

Door: Nanda van den Berg, directeur van Huis Marseille Museum voor Fotografie.

© Mame-Diarra Niang. Courtesy of Stevenson, Cape Town and Johannesburg

''Hoe verbonden is de hedendaagse Afrikaanse fotografie en videokunst nog met de letterlijke weergave van het Afrikaanse continent? Die vraag dringt zich op bij het bekijken van de tentoonstelling Recent Histories. Contemporary African Photography and Video Art (The Walther Collection, Ulm, 2017) waarin veertien hedendaagse Afrikaanse kunstenaars op de meest uiteenlopende manieren een dialoog aangaan met de wereld. Wat hen verbindt is het onderzoek dat ten grondslag ligt aan hun werk. Dat onderzoek heeft betrekking op vragen over identiteit en ergens thuishoren, migratie, afkomst en de erfenis van het kolonialisme. Hoe divers hedendaagse kunstenaars die vragen uitwerken blijkt in het bijzonder uit het werk van Mame-Diarra Niang, die niet zozeer haar Afrikaanse identiteit als uitgangspunt neemt als wel het ‘landschap van de geest’. Mame-Diarra (1982) werd geboren in Lyon en groeide op in Senegal, Ivoorkust en Frankrijk. Hoewel haar fotoseries At the Wall en Metropolis werden geschoten in respectievelijk Dakar en Johannesburg, is de locatie volgens Mame totaal niet van belang. Ze zegt: ‘I am treating the territory as material. It is not about “Africa”, my memory is not only in Africa, the body is always connected to somewhere else’.''

Het landschap fungeert dus min of meer als zelfportret

 

''Zelf noemt ze haar werk een raadsel, en sleutels tot de oplossing zijn te vinden in woorden, zoals de titels die ze haar werk geeft. Door de foto’s van Johannesburg Metropolis te noemen bijvoorbeeld, bouwt ze een concept: een lege ruimte die in een frame aan de muur hangt en die de toeschouwer kan betreden. ‘The flatness of my images makes them into a surface for projection – a space where the image can appear,’ zegt Mame. Het beeld dat aldus voor het geestesoog verschijnt, komt uit de eigen voorstelling van de beschouwer. Want als je een beeld ‘binnentreedt’ – welk beeld dan ook – is het aan jou hoe je het ervaart, hoe jij het landschap ziet. Zo ziet Mame steeds zichzelf: ‘In all of this, I find myself: I find my own presence, my own story and history.’ Het landschap fungeert dus min of meer als zelfportret, want, zegt  Mame: ‘the body possesses many places, “without place”’.''

© Mame-Diarra Niang. Courtesy of Stevenson, Cape Town and Johannesburg

''Kortom, het werk van Mame-Diarra gaat over ‘het gebied van de geest’ en dat gebied breidt zich steeds verder uit: van stad naar continent, naar de wereld en naar alles wat daarbuiten is. At the Wall en Metropolis maken deel uit van een groter project met als titel Since Time is Distance in Space, waar Mame-Diarra telkens een hoofdstuk aan toevoegt. Het meest recente hoofdstuk zal in december 2018 in Huis Marseille te zien zijn, wanneer daar een grote selectie uit Recent Histories. Contemporary African Photography and Video Art wordt getoond. Het betreft een installatie waarin Mame-Diarra verschillende projecties van videobeelden samenbrengt met door haarzelf gecomponeerde muziek, die weer verbonden wordt met het oorspronkelijke omgevingsgeluid. De bezoeker begeeft zich in een volledig verduisterde, multimediale ruimte in het hart van ons zeventiende-eeuwse grachtenhuis, waarin hem vanuit verschillende perspectieven (zoals de grond!) een ervaring van lichaam en geest zal worden geboden waarbij hij als het ware de letterlijke plek, Huis Marseille, ontstijgt. Want het gebied: dat ben je zelf.''