Taboes doorbreken met Private eyes

Het werk van Maartje Brockbernd richt zich op sociale kwesties; vastleggen van genegeerde realiteiten. De focus ligt bij documentaire fotografie en portretfotografie met als doel het proberen om het gesprek aan te gaan met de samenleving, aandacht van het publiek zoeken en werken aan sociale verandering. Maartje is afgestudeerd aan de Fotovakschool in 2016 en woont in Dordrecht (Nederland). Ze werkt als een medisch fotograaf en freelance portret- en documentair fotograaf voor diverse opdrachtgevers. Ik spreek Maartje over haar project 'Private Eyes', een project over oog-afwijkingen in alle vormen en maten.

Hoe ben je op het idee gekomen om een fotoserie te maken over mensen met een oog-afwijking?

Het idee is ontstaan doordat ik vorig jaar een serie gemaakt heb over een jongen, Sebastiaan, die blind is. Wat mij zo aangreep is hoe mensen op straat en tijdens het boodschappen doen op hem reageerden. Hij werd aangestaard en vervolgens genegeerd, terwijl hij misschien best wel wat hulp kon gebruiken. Gevoelsmatig was ik na het maken van deze serie nog niet klaar met het onderwerp. Ik wilde juist laten zien dat je je niet hoeft te schamen met een oogafwijking. Integendeel, trots zijn op wie je bent én door een pakkend portret mensen eens goed laten nadenken over het feit dat ze wel staren, maar niet het gesprek aangaan. Vragen stellen kan namelijk een positief gevoel bij iemand achterlaten.

In hoeverre merk jij (door te praten met jouw modellen) dat er een 'taboe' heerst op oogafwijkingen? Hoe komt dat?

Ik weet zeker dat er een taboe heerst op het onderwerp oogafwijkingen. Ik krijg ontzettend veel aanmeldingen voor het project, uit heel Nederland. De persoonlijke verhalen die verteld worden raken me het meest. Niet alleen hoe de oogafwijking is ontstaan, maar ook hoe het daarna is vergaan. Veel modellen uit de serie zijn vroeger of worden nog steeds gepest, voelen zich niet begrepen en verliezen vrienden omdat ze niet om kunnen gaan met deze oogafwijking. Door de modellen frontaal, zonder opsmuk te fotograferen, komt het binnen. Puur en rechtdoorzee. Dat is wat ze willen uitstralen en daarom is er zoveel betrokkenheid bij het project, denk ik.

Juist doordat zij niet kunnen zien, fotograferen ze alles op gevoel

Hoe ontwikkelt de serie zich? Wanneer is de serie 'af'?

Ik wil de serie uitbreiden met een aantal oogafwijkingen die ik nog niet in beeld heb gebracht. Zoals een oogafwijking ontstaan door een vuurwerkongeluk of iemand met een Marokkaanse achtergrond, Turkse achtergrond en een bekende Nederlander. Ik heb al vele bekende Nederlanders benaderd, krijg van velen een lief berichtje terug, maar tot op heden is het nog niet gelukt om iemand te strikken. Jammer, want dat zou de taboe nog meer doorbreken. Inmiddels heb ik een aantal blinde personen uit de serie een wegwerpcamera gegeven. Ik ben heel benieuwd wat dit voor beelden gaat opleveren. Juist doordat zij niet kunnen zien, maar alles op gevoel fotograferen.

Komt er een boek over 'Private Eyes'?

Ja, ik wil heel graag aan het einde van het jaar een eindexpositie openen + een boek uitbrengen. Hier wil ik me de komende periode in gaan verdiepen. Wellicht met crowdfunding het boek realiseren en voor de eindexpositie zoek ik een sponsor en locatie die me bij de expositie kan helpen.

Waar gaan je andere series over en hoe zou je jouw stijl kunnen omschrijven?

Mijn werk richt zich hoofdzakelijk op maatschappelijke problemen; genegeerde onderwerpen vastleggen. Het hoofddoel van mijn projecten is om het ware verhaal te vertellen over een persoon met een bijzondere achtergrond in de wereld waarin we leven, zonder oordeel. Dit kan een onderwerp zijn dat een grotere groep personen omvat (zoals Private Eyes) of een klein verhaal om de hoek (eenzaamheid, jong dementerend). Proberen het gesprek met de samenleving te starten, de publieke aandacht te trekken en werken aan sociale verandering. In mijn vrije werk probeer ik de eenvoud vast te leggen. In de studio, maar ook tijdens het alledaagse. Wat maakt deze persoon bijzonder? Daarbij grijp ik vaak terug op kwetsbare onderwerpen, omdat ik wil dat deze mensen niet vergeten worden. Daar ben ik bang voor. Hun verhaal rechtstreeks communiceren en beelden tonen die de onbevangenheid van deze persoon toont gecombineerd met de realiteit door middel van intieme portretten, dicht op de huid. Mijn doel is om mensen stof tot nadenken te geven.

Wat zijn je toekomstplannen?

Vorig jaar ben ik afgestudeerd aan de Fotovakschool en daar is de liefde voor documentairefotografie tot bloei gekomen. Momenteel probeer ik de juiste combinatie te vinden tussen mijn werk als medisch fotograaf (2 dagen), commercieel werk en vrij werk. In de toekomst wil ik me meer richten op maatschappelijke onderwerpen en daar mijn stempel op drukken. Een welkome aanvulling worden op de talentvolle fotografen die Nederland rijk is.

Bekijk hier de hele serie van 'Private Eyes' en ander werk van Maartje.