De bijzondere fotoprojecten van Sanne de Wilde

Sanne de Wilde studeerde in 2012 af aan KASK in Gent. Ze is vooral bekend van haar bekroonde projecten The Dwarf Empire, Samoa Kekea en Snow White, waarin ze mensen met dwerggroei en albinisme portretteert. De British Journal of Photography selecteerde De Wilde in 2014 als een van ‘the best emerging talents from around the world'. Momenteel werkt ze als freelancer voor de Volkskrant en woont in Amsterdam. Ik vroeg Sanne naar haar studietijd, haar vrije werk en haar werk bij de Volkskrant.

Hoe ben je in aanraking gekomen met fotografie?

“Op mijn zestiende heb ik op de middelbare steinerschool in Antwerpen een fotografieproject gemaakt. Zo begon ik in mijn eigen omgeving te fotograferen. In onze donkere kamer op zolder ontwikkelde ik al mijn beelden. Ik was daar hele dagen bezig in het donker met mijn handen in het ontwikkelbad, heerlijk vond ik dat. Ik ben een beetje een oma in een meisjeslijf. Na de middelbare school ben ik aan de kunstschool schilderkunst gaan studeren. Ik was niet van plan om de fotografie opleiding te gaan doen, maar toen ik aan het einde van het jaar meer gefotografeerd had dan geschilderd, besloot ik na een jaar reizen toch fotografie te gaan studeren aan het KASK in Gent.”

'The Dwarf Empire'

Wat waren je plannen na je afstuderen?

“Ik heb nooit concrete toekomstplannen gemaakt. Het is nooit mijn doel geweest om fotografe te worden. Het is meer een medium, een manier. Schilderen was te geïsoleerd. Ik schilderde en tekende heel graag, maar ik voel me beter thuis in de fotowereld. Fotografie stuurt me de wijde wereld in en opent deuren. Die honger om alles te zien is iets wat echt in mij zit. Ik wil leven en mensen ontmoeten, dat voedt me. Het neemt veel energie, maar ik krijg er zoveel energie voor terug.”

'The Dwarf Empire'

Hoe zou je je werk willen betitelen?

“Als je kijkt naar 'The Dwarf Empire', dat was niet echt een documentaire. Het onderwerp was wel documentair, maar het is niet mijn bedoeling een exacte weergave van de werkelijkheid in beeld te brengen. In mijn projecten is het verhaal belangrijk. Het is iets waarvan ik het onderliggende verhaal wil vertellen. Voor mij gaat 'The Dwarf Empire' over mensen in een moderne vorm van de mensenzoo. Het is een échte mensententoonstelling geworden. Het wordt daar openlijk beleefd en er worden hier vragen over gesteld, dat boeit mij.”

'The Dwarf Empire'

Is dat ook de rode draad in je werk?

“Hoe mensen kijken naar ‘de ander? Ja. Plus dat in al mijn projecten een soort fascinatie voor genetisch materiaal doorschemert en hoe dat genetisch materiaal mensen verbindt of vormgeeft. Hoe dat een bepaalde community creëert. En dat zie je ook bij 'Snow White' en bij mijn nieuwe project 'The Island of the Colorblind'.”

Wat is er zo speciaal aan dit nieuwste project?

“Het gaat over een eilandengroep midden in de grote oceaan dat op een bepaald moment heel hard geraakt is door een tyfoon en heel weinig mensen hebben dat overleeft. En een van de mensen die overleefden droeg het gen voor achromatopsie in zich. Zo heeft zich dat verspreid tot een heel hoog percentage van de eilandbewonders volledig kleurenblind was. Iets wat zeer zeldzaam is over de hele wereld.”

The Island of the Colorblind.

Hoe breng je kleurenblindheid in beeld?

“Net zoals bij mensen met albinisme zijn ze heel lichtgevoelig. Ze zien eigenlijk beter ’s nachts dan overdag. Dus ik heb ze op allerlei verschillende manieren gefotografeerd om dat goed in beeld te brengen. Ik experimenteer met kleur. Zij zien geen kleur, ze zien de wereld in grijstinten, dus een deel van die foto’s gaat zwart-wit worden. Maar ik heb ook in infrarood gefotografeerd. Je gooit hiermee je eigen perspectief op kleur om. Infrarood is niet letterlijk hoe zij dat zien. Maar ik kan me wel voorstellen dat, als ‘kleur’ een woord is met meerdere betekenissen, zij de wereld niet zien zoals wij die zien. Je kan niet letterlijk door iemands ogen kijken om dat te zien.”

'Snow White'

Je hebt nu verschillende projecten gedaan. 'Snow White' is bijvoorbeeld weer heel anders dan 'The Dwarf Empire'. Hoe pak je dat aan?

“Het is heel afhankelijk van het onderwerp. Bij 'Snow White' was het concept universeel, geen persoonlijk portret. Voor mij was dit vanaf het begin al duidelijk. Deze mensen hebben geen naam, ik probeer hen niet als persoon in een beeld te vangen. Ik portretteer de witte mensen in hun schoonheid en tegelijkertijd in hun kwetsbaarheid. Daarom wilde ik zo min mogelijk storende elementen. Bij dit soort dingen, die eigenlijk ook wel een beetje taboe zijn, vind ik het soms juist sterker om dat te benadrukken dan om te doen alsof er niets aan de hand is. Dat je ziet dat het licht bijna onverdraaglijk is. Bij 'The Dwarf Empire' was dat anders. Ik maakte een reis in een wereld waar ik nooit geweest ben. Je hebt geen idee wat je aan gaat treffen. Bij dit soort projecten is het bijna onmogelijk om op voorhand een uitgewerkt beeld in je hoofd te hebben. Verrast worden door wat je aantreft en je conceptuele aanpak daardoor laten (om)leiden, dat vindt ik net het meest boeiend.”

Meestal is het echt een sprong in het diepe

'Snow White'

Hoe kom je aan ideeën voor je projecten?

“Ik hoor iets, bijvoorbeeld op de radio, en dan voel ik: dit moet ik doen, koste wat kost. Meestal is het echt een sprong in het diepe. Net als bij 'The Island of the Colorblind', ik kon het eigenlijk niet betalen, maar ik deed het toch omdat ik er echt in geloofde. Ik geloof dat heel veel dingen kunnen. En daarbij heb ik heel veel geluk gehad dat het ook altijd is gelukt.

De serie 'The Pink Lady of Hollywood' heeft weer een andere invalshoek dan je andere projecten.

“Klopt, ik hoorde over een vrouw in Amerika die alles in het roze heeft. Ik was bezig een tentoonstelling in te richten en ik wist dat ze nieuw werk van mij wilden, dus kreeg het meteen een plekje in een kapel in België. Het project gaat over hoe mensen hun eigen identiteit opbouwen rond een bepaalde uiterlijke verschijning. Als een soort fysiek masker. Ze creëert een roze personage dat versmelt met wie ze is. Ik vind dat er veel kracht uitgaat van die kunstmatige vorm van zijn, die vaak als oppervlakkig gezien wordt, maar in mijn ogen heel eerlijk is. Ze meet zichzelf een kostuum aan en weigert dat nog uit te doen. Zij kiest hoe de wereld haar ziet. Dat is een heel andere soort ‘show’ in beeld brengen dan in ‘The Dwarf Empire’ waar mensen veel minder grip hebben op welke rol ze spelen. Mensen met dwerggroei en albinisme hebben geen keuze en worden tegen wil en dank gezien als ‘klein’ en ‘wit’. 'The Pink Lady' is een verhaal dat ook vormelijk meer aan de oppervlakte ligt. Je kunt er dan heel ingewikkelde manieren voor gaan verzinnen om dat in beeld te brengen, maar she is just pink and in your face. Ik wilde al lang een tentoonstelling maken over taart en dit was het perfecte rozige, sugarcoated onderwerp”

November 2015, USA, LA, West-Hollywood, Kitten Kay Sera, The Pink Lady Of Hollywood

Hoe financier je de projecten?

“In mijn eigen projecten wil ik geen compromissen sluiten. Ik heb nooit tijd gehad om dossiers te schrijven en geld aan te vragen. Projecten als 'The Dwarf Empire' en 'The Island of the Colorblind’ zijn gewoon te duur. Maar ik heb geld geleend en ben nu aan het werk om dat terug te betalen. Ik heb nog nooit aan crowdfunding gedaan. Maar het zou wel goed zijn, want dan kan ik me meer profileren in mijn eigen werk in plaats van heel hard te werken voor geld en amper tijd hebben voor eigen werk. Ik ben nog niet aangesloten bij een gallery. Daar wil ik dit jaar werk van gaan maken. Ik moet echt foto’s beginnen te verkopen. Eigenlijk loop ik twee jaar achter, omdat alles na mijn studie zo snel is gegaan.”

Nu werk je voor de Volkskrant. Hoe ben je daar terecht gekomen?

“Dat is een goede vraag. Ik denk dat iemand van de fotoredactie mijn gouden boek heeft gezien en dat ik dat ook aan An-Sofie Kesteleyn te danken heb die toen al voor de Volkskrant werkte en mij bij de fotochef heeft aangeraden. Ik had toen ook al een Photo Academy Award gewonnen en een daarvan was die van de Volkskrant. Het kwam wat uit de lucht vallen, werken voor de krant. Ik was dat helemaal nooit van plan geweest. Maar op dat moment dacht ik gewoon: ik wil wel in Amsterdam wonen, haha. Ik wil op avontuur!”

Ik kom in situaties terecht die ik zelf nooit had kunnen verzinnen