Fotoserie trans vrouwen in Oeganda

Oeganda staat bekend om de problematische verhouding tussen de politieke leiders en de LGBTQ gemeenschap. Homoseksualiteit is illegaal en transgender mensen worden er dagelijks geconfronteerd met geweld. Fotograaf Sevilay Maria van Dorst is al langer geïnteresseerd in LGBTQ rechten in binnen- en buitenland en naar aanleiding daarvan heeft zij in september dit jaar een maand lang met transgenders in safe houses gewerkt, schuiladressen waar deze mensen verblijven omdat het voor hen elders niet veilig is. Zij maakte een fotoserie en gaf de mensen daar Instax camera’s om zelf hun omgeving te fotograferen.


Naast deze mensen en hun omgeving te documenteren, deelde Sevilay Instax camera's uit zodat ze zelf ook foto’s konden maken.Dit staat in het kader van een langer lopend project, Inside Light, waarvoor zij met twee andere fotografen aandacht geef aan mensen in schrijnende situaties door hen zelf te laten zien aan de wereld wat daar gebeurt. Juist de schrijnende situaties verdienen het om belicht te worden. Vaak ontdek je zoveel vreugde en schoonheid op deze plekken. 

Alice and Angel poseren in hun lievelingsjurken. Deze meiden noemen elkaar zusjes. Angel draagt geen pruik: dit is haar eigen haar. Zij gaat als een van de weinigen altijd als vrouw de deur uit.

De serie foto's die Sevilay zelf in Oeganda heeft gemaakt, richt zich vooral op het leven van transgender mensen in de safe houses in Kampala. Deze plekken, opgericht door de Transgender Equality Movement, spelen een belangrijke rol binnen de LGBTQ community, ook omdat transgenders geregeld op straat komen te staan. Huisbazen verbreken contracten vanwege seksuele voorkeur of transgender identiteit. In de safe houses worden deze mensen opgevangen en hebben zij ruimte om zichzelf te zijn.

Beyoncé is in transitie. Bruce, haar vriend, ondersteunt dit volledig. Beyoncé: “Het is heel moeilijk om een stel te zijn in Oeganda. We willen trouwen als man en vrouw, maar kunnen op dit moment niet eens samenwonen. Het gevaar dat iemand ons bij de politie aangeeft voor homoseksualiteit is te groot. Mijn droom is dat Bruce mijn hand kan vragen bij mijn familie, gevolgd door een grote bruiloft.”

De meeste transgenders in Kampala hebben geen geld voor hormonen of een operatie, laat staan dat de middelen gemakkelijk beschikbaar zijn. Met de baardgroei nog zichtbaar, lieten mensen Sevilay zien hoe ze zich elke dag aankleden als vrouw, en hoe ze zich vervolgens vrouw voelen. Als ze de safe houses ook maar even verlaten, kleden ze zich om als man. Vaak verkleden ze zich wel 3 keer per dag.

Twee dagen na de eerste foto-sessie, viel de politie het safe house binnen om één van de bewoners, een seks-werker, te arresteren. Een oud klant was naar de politie gestapt met een beschuldiging van homoseksualiteit. De bewoner heeft zich, na een paar dagen vast te hebben gezeten, vrij gekocht. Dit is geen uitzonderlijke situatie. Er zijn onnoembaar veel situaties te noemen van mensen die vanwege hun geaardheid en seksuele voorkeur in de problemen komen, zich anders voor moeten doen dan ze zijn, of een schuil-identiteit moeten aannemen.

Het uitdelen van Instax camera’s was een groot succes in de community

Hoewel het in veel opzichten een dramatische situatie is, zag ik ook dat deze mensen veel plezier vinden in het zich aankleden en opmaken, en erg veel comfort in het samen leven met elkaar. Het is voelbaar, ook in de foto's, hoe deze mensen achter gesloten deuren veel van zichzelf laten zien en de meest intieme dingen met elkaar delen. Zoals wel vaker, zorgt de harde situatie voor grote saamhorigheid.

Het uitdelen van Instax camera's was een groot succes in de community. In totaal zijn er meer dan 150 Instax foto's gemaakt. Het gaf deze mensen een kans om op een positieve manier naar hun leven te kijken en dat te documenteren. Op een gegeven moment vroeg ik aan een van hen: waar kijk je naar als je jezelf ziet? Het antwoord was: "Hoe mooi ik eruit zie als vrouw, met make-up en accessoires. Ik zie het en voel dat het klopt".

* De namen van alle geportretteerden zijn wegens privacyredenen gefingeerd.

De camera’s en films voor het project zijn beschikbaar gesteld door Fujifilm Instax

Lees meer over het Inside Light project