Het Los Alamos portfolio van William Eggleston

De Amerikaanse fotograaf William Eggleston (1939, Memphis Tennessee, VS) wordt algemeen beschouwd als een van de meest toonaangevende fotografen van de twintigste eeuw. Hij is al vanaf halverwege de jaren '60 een pionier op het gebied van kleurenfotografie en transformeert alledaags Amerika tot een fotogeniek onderwerp. In William Eggleston - Los Alamos, toont Foam zijn portfolio van foto's die werden genomen op verschillende road trips door de zuidelijke staten van Amerika tussen 1965 en 1974. De tentoonstelling omvat een aantal iconische werken, waaronder Eggleston's eerste kleurenfoto. Christopher de Gast sprak met Foam curator Hinde Haest over de bijzondere expositie en hoe deze tot stand is gekomen.

William Eggleston is een pionier op het gebied van kleurenfotografie en het verheffen van dagelijkse onderwerpen. Wat zijn nog meer typische Eggleston eigenschappen?

''Dat is een vraag die veel mensen bezighoudt. Het is echter een lastige, omdat Eggleston geen vaste stijl heeft en zich ook nooit bij een bepaalde school heeft aangesloten. Tegelijkertijd zou je dat juist als Egglestons stijl kunnen zien; het telkens weer afwijken van de gebaande paden. De gemene deler in zijn werk is het gebruik van originele invalshoeken en perspectieven. Zijn bekende foto van een driewieler krijgt bijvoorbeeld een bijna monumentale grandeur door het lage perspectief. Daarnaast maakt hij triviale objecten niet alleen tot onderwerp van zijn fotografie, hij maakt ze ook onderdeel van een weloverwogen compositie. Ook mensen worden in zijn foto’s onderdeel van een formele balans. Toch zijn de beelden niet slechts abstracte composities. Door op de details te focussen creëert Eggleston verhalen. Als kijker vraag je je af wat er gebeurd is. Zijn manier van kijken, maakt de beelden boeiend en ongrijpbaar. Een ander belangrijk aspect is het gebruik van een genuanceerde afdruktechniek: het zogenaamde Dye Transfer-procedé. Deze manier van afdrukken is vandaag de dag in onbruik geraakt, omdat de benodigde materialen door Kodak uit productie zijn gehaald. Maar dit procedé staat bekend om de genuanceerde toonschakeringen en de mogelijkheid om in elk stadium van het afdrukproces te manipuleren. Dye Transfer-drukken werden vooral in de reclame gebruikt (onder andere omdat ze erg duur waren om te maken) en zijn typerend voor Egglestons werk.''

Wat is de impact van Eggleston geweest op de fotografie als artistiek medium?

''Zijn voornaamste invloed is de emancipatie van kleur binnen de kunstfotografie. Kleur werd al wel in de reclame, de commerciële wereld en door amateurs gebruikt, maar zelden door kunstfotografen. Eggleston had lak aan conventies en begon in 1965 te fotograferen in kleur. In 1972 begon hij zijn werk te laten afdrukken met het Dye Transfer-procedé . Een mijlpaal in Egglestons professionele leven was zijn tentoonstelling in het Museum of Modern Art in 1976. Zijn werk riep veel weerstand op en een van de critici omschreef het zelfs als the most hated show of the year. Desalniettemin was de MoMA-tentoonstelling een belangrijke mijlpaal voor de acceptatie van de kleurenfotografie in de fine art-fotografie. Natuurlijk is Eggleston niet de enige die kleurenfotografie op de kaart heeft gezet. Ook fotografen zoals Stephen Shore en Helen Levitt hebben hieraan bijgedragen, maar de MoMA-tentoonstelling was en is baanbrekend.''